Home / Gidsen / ACWR uitgelegd
Wat is ACWR? De acute:chronische belastingsratio uitgelegd
ACWR is een manier om te vergelijken hoe zwaar je recent hebt getraind ten opzichte van wat je lichaam gewend is. Verstandig gebruikt is het een nuttige waarschuwing voor "je hebt te snel opgeschaald." Dogmatisch toegepast is het overschat. Dit is de eerlijke versie.
Het basisidee
Je acute belasting is je recente trainingsstress, meestal het totaal van de laatste 7 dagen. Je chronische belasting is waar je lichaam zich in de loop van de tijd aan heeft aangepast. De acute:chronische belastingsratio is simpelweg de ene gedeeld door de andere:
"Belasting" kan tonnage zijn (sets × herhalingen × gewicht) of een sessie-RPE-maat (hoe zwaar elke sessie voelde × de duur ervan). De eenheid maakt minder uit dan consequent zijn.
Eén detail dat je goed wilt hebben: de versie hierboven is de ontkoppelde ratio, waarbij de meest recente week buiten de basislijn blijft waarmee hij wordt vergeleken. De oorspronkelijke "gekoppelde" versie nam de acute week mee in een gemiddelde over 4 weken, waardoor de week deels met zichzelf wordt vergeleken, een wiskundig artefact waar de literatuur inmiddels op heeft gewezen (Lolli et al., 2019; Windt and Gabbett, 2019). Ægir Iron berekent de ontkoppelde versie.
ACWR berekenen: een uitgewerkt voorbeeld
Stel, je bent powerlifter en houdt je wekelijkse tonnage bij. In de drie weken vóór vorige week tilde je 42.000, 45.000 en 39.000 lb, wat een chronische basislijn van 42.000 lb per week geeft. Vorige week ging je naar 56.000 lb. Je ACWR is 56.000 ÷ 42.000 = 1,33, net binnen de zone Hoge belasting, en zo hoort de eerste week van een intensiveringsblok er ook uit te zien. Daarna schuift het venster op: de 56.000 van vorige week komt in de basislijn en de oudste week valt eruit, dus de nieuwe basislijn is (45.000 + 39.000 + 56.000) ÷ 3 = 46.667 lb. Til je volgende week 60.000 lb, dan is de ratio 60.000 ÷ 46.667 = 1,29, terug in de zone Gemiddeld, ook al tilde je meer. Ga je in plaats daarvan naar 72.000 lb, dan wordt het 72.000 ÷ 46.667 = 1,54, Zeer hoog, en nu piek je met opzet in plaats van per ongeluk. De rekensom is bewust simpel, dus de waarde zit in het volgen van de trend van week tot week.
Zo lees je het getal
Lees de zones als beschrijvingen van je recente belasting, niet als risicozones:
- ~0,8 tot 1,3 (Gemiddeld): stabiele belasting die je lang volhoudt. Je gaat vooruit zonder grote sprong.
- ~1,3 tot 1,5 (Hoge belasting): de belasting stijgt boven je recente basis uit, en dat is precies hoe een geplande intensiverings- of piekfase eruitziet.
- ~1,5 en hoger (Zeer hoog): een scherpe piek vergeleken met wat je gewend bent. Doe het bewust of helemaal niet.
- Onder ~0,8 (Lage belasting): je zit in detraining of een deload. Soms is dat de bedoeling (een taper), soms een teken dat je te veel gas hebt teruggenomen.
Waar het vandaan komt, en de kanttekening
De ratio werd populair door het werk van Tim Gabbett over belastingsmanagement bij atleten (Gabbett, 2016), grotendeels in teamsporten, en werd onderschreven in de consensusverklaring van het IOC uit 2016 over belasting en blessures (Soligard et al., 2016). Daarna ging de wetenschap verder. Methodologische reviews, het scherpst die van Impellizzeri en collega's (2020), hebben de claim dat specifieke ACWR-zones blessures voorspellen grotendeels ontkracht, samen met de U-vormige risicocurves met een "sweet spot" die op de vroege studies waren gebouwd. Wat overeind blijft, is de rekensom zelf: een heldere beschrijving van hoe je laatste week zich verhoudt tot de maand daarvoor. Zie ACWR dus als een vangrail en een aanleiding voor een gesprek, nooit als een precieze blessurevoorspeller, want dat is het niet.
ACWR voor powerlifting en krachttraining
Voor lifters werkt ACWR het best als trend waar je af en toe even naar kijkt:
- Kom je terug na een pauze of blessure? Let erop dat de ratio geleidelijk stijgt in plaats van in week één terug te schieten naar je oude volume.
- Ga je een wedstrijdpiek of een zwaar blok toevoegen? Reken erop dat je acute belasting stijgt. Het gaat erom dat je dat bewust doet.
- Coaches die een atletenlijst beheren, zien in één oogopslag de ratio's van iedereen en vinden zo snel de atleet die zijn volume heeft verdubbeld.
De vloeiendere aanvulling: EWMA
Een blokgemiddelde heeft een harde knip: een zware sessie telt op dag 7 volledig mee in het getal van deze week, valt er op dag 8 uit en komt dan in de basislijn terecht met maar een derde van de weging. Vier weken later verdwijnt hij helemaal. Daarom toont Ægir Iron naast de rollende ratio een tweede meting: een exponentieel gewogen voortschrijdend gemiddelde (EWMA), waarbij oude sessies geleidelijk vervagen in plaats van uit een venster te vallen (Williams et al., 2017). Wijken de twee metingen meer dan 0,25 van elkaar af, dan markeert de app dat en vertelt je in welke situatie je zit: een piek van één week, een stijging over meerdere weken die het venster van 7 dagen niet ziet, of een deload die zichtbaar wordt. De volledige uitleg staat in de EWMA-gids.
Ægir Iron houdt beide metingen automatisch bij op basis van je gelogde sessies, samen met herstel per spier en relatieve intensiteit, zodat de cijfers vanzelf ontstaan door gewoon te trainen in plaats van een klus in een spreadsheet te zijn.
De makkelijkste manier om ACWR bij te houden
Je kunt dit allemaal in een spreadsheet berekenen, maar de voortschrijdende periodes week na week nauwkeurig bijhouden is precies het soort klusje dat er al snel bij inschiet. Ægir Iron is een krachttrainingsapp die je ongekoppelde ACWR en de bijbehorende EWMA automatisch berekent uit de sets die je al logt, voor powerlifting, gewichtheffen, strongman en algemene krachttraining, zonder spreadsheet die je hoeft bij te houden. Wil je het getal zonder het boekhouden? Daar is de app voor gemaakt.
Veelgestelde vragen over ACWR
Hoe bereken je ACWR? Deel je trainingsbelasting van de laatste 7 dagen door de gemiddelde weekbelasting van de 3 weken daarvoor. Dit is de ontkoppelde methode, waarbij de meest recente week niet meetelt in zijn eigen basislijn. Een ratio rond 1,0 betekent dat deze week gelijk was aan je recente basislijn; boven 1,0 betekent dat je zwaarder hebt belast dan normaal.
Wat is een goede ACWR voor krachttraining? Grofweg 0,8 tot 1,3 (Gemiddeld) is een stabiele belasting die je lang volhoudt. 1,3 tot 1,5 (Hoge belasting) past bij een intensiveringsweek. 1,5 en hoger (Zeer hoog) is een scherpe piek die je alleen bewust moet opzoeken, en onder 0,8 (Lage belasting) betekent detraining of een deload.
Voorspelt ACWR blessures? Nee. Later onderzoek (Impellizzeri et al., 2020) heeft de claim ontkracht dat specifieke ACWR-zones blessures voorspellen. Zie het als een beschrijving van je recente belasting en een vangrail tegen plotselinge sprongen, niet als risicoscore.
Welke app houdt ACWR bij voor krachttraining? Ægir Iron berekent de ontkoppelde ACWR en een aanvullende EWMA automatisch op basis van de sets die je logt, voor powerlifting, gewichtheffen, strongman en algemene krachttraining, zodat je het getal krijgt zonder een spreadsheet bij te houden.
Houd je belasting gratis bij →
Bronnen
- Gabbett TJ. The training-injury prevention paradox: should athletes be training smarter and harder? Br J Sports Med. 2016;50(5):273-280.
- Soligard T, Schwellnus M, Alonso JM, et al. How much is too much? (Part 1) International Olympic Committee consensus statement on load in sport and risk of injury. Br J Sports Med. 2016;50(17):1030-1041.
- Lolli L, Batterham AM, Hawkins R, et al. Mathematical coupling causes spurious correlation within the conventional acute-to-chronic workload ratio calculations. Br J Sports Med. 2019;53(15):921-922.
- Windt J, Gabbett TJ. Is it all for naught? What does mathematical coupling mean for acute:chronic workload ratios? Br J Sports Med. 2019;53(16):988-990.
- Impellizzeri FM, Tenan MS, Kempton T, Novak A, Coutts AJ. Acute:Chronic Workload Ratio: conceptual issues and fundamental pitfalls. Int J Sports Physiol Perform. 2020;15(6):907-913.
- Williams S, West S, Cross MJ, Stokes KA. Better way to determine the acute:chronic workload ratio? Br J Sports Med. 2017;51(3):209-210.