Home / Gidsen / EWMA-trainingsbelasting
EWMA-trainingsbelasting uitgelegd: een vloeiendere manier om je belasting te lezen
Een gewoon weekgemiddelde vergeet een zware sessie zodra die uit het venster schuift. Een exponentieel gewogen voortschrijdend gemiddelde (EWMA) laat die sessie juist geleidelijk vervagen. Dat komt dichter bij hoe je lichaam vermoeidheid echt meedraagt. Hier lees je wat dat betekent en hoe je de twee getallen samen leest.
Het probleem met een gewoon gemiddelde
De meeste belastingsmonitoring, inclusief de klassieke acute-to-chronic workload ratio, is gebaseerd op blokgemiddelden: je laatste 7 dagen en de 3 weken daarvoor. Blokgemiddelden zijn makkelijk te berekenen en makkelijk uit te leggen, maar er zit een ingebouwde klif in. Een loodzware sessie telt op dag 7 volledig mee in het cijfer van deze week en valt er op dag 8 uit, waarna ze in de basislijn terechtkomt met nog maar een derde van het gewicht. Vier weken later verdwijnt ze helemaal. Er is van de ene op de andere dag niets aan je lichaam veranderd; het is alleen de rekensom die de sessie heeft verplaatst.
Zo werken fitheid en vermoeidheid niet. Ze nemen geleidelijk af. Een monsterweek hakt er twee weken later nog steeds in, alleen minder dan eerst.
Wat een EWMA anders doet
Een exponentieel gewogen voortschrijdend gemiddelde verwerkt de belasting van elke dag in een doorlopende waarde. Recente dagen tellen het zwaarst en oudere dagen vervagen geleidelijk:
λ = 2 ÷ (N + 1), waarbij N de tijdconstante in dagen is
Met een tijdconstante van 7 dagen (λ ≈ 0,25) krijg je een ‘acute’ waarde die snel reageert; met een constante van 28 dagen (λ ≈ 0,07) krijg je een ‘chronische’ waarde die langzaam beweegt. Deel de ene door de andere en je hebt een EWMA-versie van de belastingsratio. De sportwetenschappelijke onderbouwing hiervoor kwam van Williams en collega's (Br J Sports Med, 2017): afnemende gewichten bootsen beter na hoe fitheid en vermoeidheid zich echt gedragen dan harde venstergrenzen.
Hoe de twee waarden in de praktijk verschillen
- Een piek van één week: de voortschrijdende 7-daagse ratio schiet flink omhoog, omdat de hele piek in één venster valt. De EWMA stijgt ook, maar minder, omdat die je rustigere weken nog meeneemt.
- Een trainingspauze: de voortschrijdende ratio stort na dag 7 in. De EWMA daalt geleidelijk, en dat komt dichter bij hoe conditieverlies echt voelt.
- Een langzame opbouw: van week tot week kan de rollende ratio er normaal uitzien, terwijl de EWMA stijgt. Die sluipende toename is echt; het venster van 7 dagen ziet hem gewoon niet.
Ze naast elkaar leggen: wat een verschil betekent
Ægir Iron berekent beide op basis van dezelfde gelogde sets en toont ze naast elkaar. Komen ze overeen, dan vertellen beide getallen hetzelfde verhaal. Lopen ze meer dan 0,25 uiteen, dan waarschuwt de app je en geeft hij aan in welke situatie je zit:
- Voortschrijdend boven afgevlakt: je laatste 7 dagen pieken ten opzichte van je langere trend. Dat is te verwachten tijdens een geplande piek- of testweek; zo niet, bouw dan rustig af.
- Afgevlakt boven een lage voortschrijdende ratio: je hebt net gas teruggenomen na een zware periode. Is dat een deload, dan wordt die precies zo geregistreerd als zou moeten.
- Afgevlakt boven een normale voortschrijdende ratio: je belasting stijgt al weken, ook al ziet deze week er gewoon uit. Het is de langere trend die je serieus moet nemen.
Dezelfde kanttekening als bij ACWR
Een gladdere berekening redt de claims over blessurevoorspelling niet, terwijl juist die claims de workloadratio beroemd maakten; dat onderzoek is serieus in twijfel getrokken (lees onze ACWR-gids voor het hele verhaal). Een EWMA-ratio is een zuiverdere beschrijving van hoe je recente belasting zich verhoudt tot wat je hebt opgebouwd. Die beschrijving is echt nuttig: om je terugkeer na een pauze te doseren, een onbedoelde stijging op te merken en te checken of je deload ook echt een deload was. Blessures voorspelt hij niet.
Ægir Iron houdt beide waarden automatisch bij op basis van je gelogde sessies. De vergelijking krijg je er dus gewoon bij als je normaal traint, zonder spreadsheetgedoe.
Veelgestelde vragen over EWMA-trainingsbelasting
Wat is EWMA bij trainingsbelasting? Een exponentieel gewogen voortschrijdend gemiddelde verwerkt de belasting van elke dag in een doorlopende waarde. Recente dagen tellen het zwaarst en oudere dagen vervagen geleidelijk, in plaats van abrupt weg te vallen aan de rand van een vast venster van 7 dagen.
Wat is het verschil tussen EWMA en ACWR? Klassieke ACWR werkt met blokgemiddelden (de laatste 7 dagen tegenover de 3 weken daarvoor), en daar zit een klif in: een sessie telt op dag 7 volledig mee in het cijfer van deze week en valt er op dag 8 uit. Een EWMA-ratio gebruikt afnemende gewichten, zodat oude sessies geleidelijk wegvallen. Ægir Iron toont beide naast elkaar en geeft een melding als ze meer dan 0,25 uit elkaar lopen.
Welke tijdconstanten gebruikt het? Een constante van 7 dagen (λ ≈ 0,25) geeft een snelle acute waarde; een constante van 28 dagen (λ ≈ 0,07) geeft een trage chronische waarde. Deel je de ene door de andere, dan krijg je de EWMA-belastingsratio (Williams et al., 2017).
Voorspelt het blessures? Nee. Een gladdere berekening redt de claims over blessurevoorspelling niet; die zijn serieus in twijfel getrokken. Het geeft een zuiverdere beschrijving van je recente belasting en voorspelt niets.
Bronnen
- Williams S, West S, Cross MJ, Stokes KA. Better way to determine the acute:chronic workload ratio? Br J Sports Med. 2017;51(3):209-210.
- Impellizzeri FM, Tenan MS, Kempton T, Novak A, Coutts AJ. Acute:Chronic Workload Ratio: conceptual issues and fundamental pitfalls. Int J Sports Physiol Perform. 2020;15(6):907-913.